Wat gebeurt er als perfusionisten uit verschillende Europese landen samenkomen? Ze blijken niet alleen hetzelfde vak uit te oefenen, maar ook met veel van dezelfde vragen en uitdagingen bezig te zijn. Hoe leid je nieuwe perfusionisten op? Welke kennis en vaardigheden moeten zij beheersen? En hoe zorg je ervoor dat de kwaliteit van perfusie in heel Europa op een hoog niveau blijft?
Dat is precies waar de European Board of Cardiovascular Perfusion (EBCP) zich mee bezighoudt. De organisatie werd in 1991 opgericht met als doel om Europese perfusionisten samen te brengen en meer gelijkheid te creëren in opleiding, training en professionele standaarden. Inmiddels speelt de EBCP een belangrijke rol in de opleiding en certificering van perfusionisten in Europa.
Voor dit artikel spraken we met San-Mari van Delft-van Deventer en Lindy Liebenberg, beiden namens de NeSECC afgevaardigd binnen de EBCP. Zij vertellen over hun betrokkenheid bij de EBCP, hun ervaringen met het perfusievak en hun visie op de betekenis van Europese samenwerking voor de toekomst van het beroep.
Samen sterker door kennis te delen
De kracht van de EBCP zit volgens San-Mari en Lindy vooral in het samenbrengen van perfusionisten uit verschillende landen en centra. Ieder ziekenhuis heeft zijn eigen werkwijze, ervaringen en expertise. Door die kennis met elkaar te delen, hoeft niet iedereen opnieuw het wiel uit te vinden.
“We kunnen ontzettend veel van elkaar leren. Wat in het ene centrum heel goed werkt, kan voor een ander centrum weer nieuwe inzichten opleveren. Door die kennis met elkaar te delen, maken we uiteindelijk het hele vakgebied sterker.”
Dat samenwerken vraagt tijd en energie. Zowel San-Mari als Lindy combineren hun werkzaamheden binnen de EBCP met hun reguliere werk. Hun agenda’s zijn goed gevuld en alles wat ze voor de EBCP doen, gebeurt naast hun dagelijkse werkzaamheden. Voor hen gaat de betrokkenheid bij de EBCP dan ook niet alleen over hun eigen carrière of ontwikkeling. Ze kijken vooral naar wat het perfusievak als geheel nodig heeft. Door buiten Nederland samen te werken, kunnen centra en landen elkaar versterken en ervoor zorgen dat kennis en ervaring beschikbaar blijven voor de volgende generatie perfusionisten.
Die internationale blik is volgens hen juist in een relatief klein en gespecialiseerd vakgebied belangrijk. Perfusionisten krijgen in verschillende landen met veel van dezelfde uitdagingen te maken. Door elkaar op te zoeken en ervaringen te delen, ontstaat een netwerk waarin niet alleen kennis wordt uitgewisseld, maar waarin ook nieuwe ideeën en samenwerkingen kunnen ontstaan.
“Uiteindelijk hebben we allemaal hetzelfde doel: goede en veilige perfusie voor onze patiënten. Dan maakt het niet uit of je uit Nederland of een ander Europees land komt. We hebben elkaar nodig om het vak verder te brengen.”
Iedereen die na 2009 in Nederland is afgestudeerd, kan via het harmonisatieproces een EBCP-certificaat aanvragen. Dit betekent dat je hiervoor geen aanvullend examen hoeft af te leggen. Dat is niet in ieder Europees land vanzelfsprekend. Binnen de NeSECC zien we dat het aantal EBCP-geregistreerde leden groeit, met name onder de jongere generatie. Meer informatie over registratie, certificering en het harmonisatieproces is te vinden via de EBCP-website. Mocht je vragen hierover hebben, kun je ook rechtstreeks bij San-Mari en Lindy terecht.
Van nationale opleiding naar Europese standaard
Een perfusionist wordt opgeleid binnen een bepaald land en een bepaald onderwijssysteem. Toch is het vak zelf niet gebonden aan landsgrenzen. De principes van extracorporale circulatie zijn internationaal vergelijkbaar, maar de manier waarop perfusionisten worden opgeleid en gecertificeerd verschilt per land.
Juist daar ligt een belangrijke rol voor de EBCP. De organisatie richt zich op het ontwikkelen en bewaken van Europese standaarden voor opleiding, training en examinering. Ook accrediteert de EBCP opleidingsprogramma’s en organiseert zij het Europese certificeringstraject. Afgelopen november heeft de EBCP onze opleiding in Leiden geaccrediteerd, waarbij de opleiding de uitzonderlijke accreditatietermijn van 7 jaren heeft mogen ontvangen. Ook bij deze dag waren San-Mari en Lindy betrokken.
Samen met Arnold van Oostrum, opleider Klinische Perfusie, verwelkomden Lindy en San-Mari namens de NeSECC de EBCP-auditcommissie.
De waarde van de EBCP zit ook in het naast elkaar leggen van verschillende opleidingssystemen. Hoe leid je iemand op tot perfusionist? Wanneer is iemand klaar om bepaalde handelingen zelfstandig uit te voeren? En hoe bepaal je of iemand over de juiste kennis en vaardigheden beschikt? Daar kunnen landen verschillende keuzes in maken.
In Nederland werken we bijvoorbeeld met EPA’s (Entrustable Professional Activities). Daarbij wordt gekeken welke professionele activiteiten een student uiteindelijk zelfstandig moet kunnen uitvoeren en in hoeverre iemand daarin bekwaam is. In andere Europese landen is de opleiding anders ingericht. Dat verschil maakt het interessant om opleidingen met elkaar te vergelijken en te kijken welke elementen bijdragen aan een goede voorbereiding op het beroep.
Het doel van de EBCP is daarbij niet om ieder Europees land hetzelfde onderwijssysteem te laten gebruiken. Verschillen in opleiding mogen er zijn. Belangrijker is dat er een duidelijk beeld bestaat van het niveau en de competenties die een perfusionist nodig heeft om het beroep goed en veilig uit te oefenen.
Daar komt ook de wetenschappelijke kant van de EBCP bij kijken. Opleiden staat immers niet los van de ontwikkeling van het vak. Nieuwe inzichten, onderzoek en internationale ontwikkelingen kunnen invloed hebben op wat een perfusionist moet kennen en kunnen. Door verschillende Europese systemen naast elkaar te leggen, ontstaat ruimte om kritisch te kijken naar de eigen opleiding én naar de manier waarop toekomstige perfusionisten elders worden voorbereid op hun beroep.
Samenwerken over disciplines heen
De EBCP werkt daarbij niet alleen samen met perfusionisten uit verschillende Europese landen. Ook de samenwerking met andere Europese beroepsorganisaties is belangrijk. Zo werkt de EBCP onder andere samen met EACTS en EACTAIC aan onderwerpen die raken aan de opleiding, verantwoordelijkheden en de klinische praktijk van perfusionisten.
De EBCP brengt daarbij ook actief haar eigen expertise in bij de ontwikkeling van richtlijnen en andere gezamenlijke documenten. Vanuit de kennis en ervaring binnen de perfusie wordt meegedacht over onderwerpen die direct van invloed zijn op de dagelijkse praktijk. Zo kan de kennis van perfusionisten worden meegenomen in bredere Europese richtlijnen en afspraken rondom de zorg voor patiënten.
Op naar Belgrado
Een belangrijk moment dat nog voor de deur staat, is EuroPerfusion 2026. Op 30 en 31 oktober komen perfusionisten, onderzoekers, medisch specialisten en vertegenwoordigers uit de industrie samen in Belgrado, Servië.
Het congres bouwt daarbij voort op eerdere edities. Zo vond EuroPerfusion 2024 plaats in Valencia en werd het congres in 2025 georganiseerd in Athene. Het congres staat dit jaar in het teken van Knowledge in Sync: kennis delen, ervaringen uitwisselen en samen kijken naar de ontwikkelingen binnen zowel de perfusie als cardiothoracale chirurgie. Naast wetenschappelijke presentaties is er aandacht voor klinische ervaringen, innovatie en onderwijs. Ook zijn er praktische SimLab-sessies waarin deelnemers actief met nieuwe kennis en technieken aan de slag kunnen.
Zoals benoemd laat het congres zien waar de EBCP voor staat: perfusionisten uit verschillende landen bij elkaar brengen, kennis en ervaringen uitwisselen en samen kijken naar de verdere ontwikkeling van het vak. Want uiteindelijk gaat Europese samenwerking niet alleen over het vastleggen van standaarden, maar vooral over de vraag hoe het vak zich in de toekomst verder kan ontwikkelen.
“De toekomst van perfusie stopt niet bij de grenzen van één land. Als we onze kennis, ervaring en ideeën blijven delen, kunnen we samen het vak verder ontwikkelen en de kwaliteit van perfusie in Europa blijven versterken.”
Meer informatie over EuroPerfusion 2026 en inschrijven voor het congres vind je via EuroPerfusion. Meer informatie over de EBCP en registratie vind je via EBCP.
Hieronder zijn een aantal foto’s van het Europerfusion congres vorig jaar in Athene, waaronder ook een aantal van onze EKP’ers hebben gepresenteerd.
